Patrick blogt over vormgeving //
web // print //
(social) media // taal // etc.

In het weekend van 4 mei was ik in Londen. En hoewel ik vrij was, kon ik het toch niet laten om met een grafisch oog naar dingen te kijken. Noem het beroepsdeformatie of gekte, maar ik kan het gewoon niet helpen.

Het station waar je met de trein aankomt is St. Pancras International, centraal gelegen in Londen. In dit station, onderdeel van een beursgenoteerd bedrijf, viel mijn oog op de de route aanwijzingen naar de taxi standplaats.

Drie panelen, drie verschillende uitingen. Op het linkerpaneel is taxis geschreven met een hoofdletter en romeinen (normaal schrift). De tekst is gecentreerd. Op het middelste paneel is de tekst in kapitalen geschreven en links uitgelijnd. Op het paneel rechts is de tekst geschreven in kapitalen en gecentreerd. Om de route te aan te geven zijn er op alle panelen pijlen gebruikt. Wie goed kijkt ziet dat ieder paneel zijn eigen soort pijl heeft. Zie je de panelen ieder afzonderlijk dan vallen de verschillen niet op, maar deze drie panelen staan in dezelfde ruimte. En dat is slordig.

De panelen zijn onderdeel van de huisstijl van St. Pancras International. Jammer genoeg is de huisstijl bewaking niet optimaal, zie de verschillende weergaven van de route aanwijzingen. En dat is slordig, want één van de doelen van een huisstijl is dat een organisatie in al zijn uitingen eenduidig communiceert. Om zo de herkenbaarheid van het bedrijf onder het publiek te vergroten c.q. te bestendigen.

Slordigheden zoals met de route aanwijzingen kun je voorkomen door de mensen op de werkvloer handvatten te geven hoe zij de huisstijl zouden moeten toepassen. Dat kan eenvoudig door sjablonen voor bijvoorbeeld Word te maken en een huisstijl handboek(je) te verstrekken. In zo'n handboek kun je onder andere opnemen welke lettertypen hoe, waar en in welke grootte en kleur gebruikt moeten worden. Het inzetten van hulpmiddelen zoals een sjabloon en een duidelijk handboek(je) voorkomt slordigheden zoals met de route aanwijzingen. Natuurlijk, het werken met een huisstijl blijft mensenwerk. Daarom kan het geen kwaad als er altijd nog iemand even kijkt naar de tekst en opmaak voordat de publicatie openbaar wordt gemaakt.

Zevenhonderddrieënnegentig jaar nadat Graauw/Groda voor het eerst in de boeken wordt genoemd, drieënveertig jaar nadat de gemeente Graauw en Langendam opging in de gemeente Hulst en elf maanden voor de start van de viering van tweehonderd jaar Zeeuws-Vlaanderen, is er nu een nieuwe vlag voor Graauw.

Vormgever Patrick Keizer heeft op basis van heraldisch onderzoek van het schrijversduo Kisling & Verhuyck een vlag ontworpen vrij gebaseerd op de oorspronkelijke omschrijving: “In blauw een schuinlinks geplaatste dam waarop een hek, alles van zilver, de dam met een boogvormige opening en oprijzend uit een golvende schildvoet, golvend gedwarsbalkt van vier stukken van zilver en blauw.”  De vlag heeft een afmeting van één meter bij zeventig centimeter.

De vlag is via voorintekening te bestellen op www.keizerenco.nl/vlag-graauw.html en kost € 18,50 inclusief BTW. Tijdens de Kunstroute in Graauw op 20 en 21 april is de vlag af te halen op het adres Oude Kaai 16 in Graauw.

We hebben nu ook ons eigen magazine: Groeten uit Graauw. Dit blad is voor ieder bedrijf dat onze ontwerpstudio nog niet kent. Op een opvallende manier laten we zien wie we zijn en nog belangrijker, wat we maken.

Waarom Groeten uit Graauw? Dat ligt voor de hand. Onze ontwerpstudio is gevestigd in Graauw. In het oosten van Zeeuws-Vlaanderen. Ver? Absoluut niet. Binnen een straal van een uur liggen Vlissingen, Middelburg, Goes, Bergen op Zoom, Sluis, Terneuzen, Hulst, Antwerpen, Gent en Brussel. Graauw is altijd dichtbij!

Het magazine is full-colour, omvat 24 pagina's en is gedrukt op 130 grams Hello gloss, een glanzende papiersoort met FSC-keurmerk.

Ken jij een bedrijf dat nodig met ons kennis zou moeten maken? Laat het even weten via postbus@keizerenco.nl. Dan zorgen wij dat het bedrijf een exemplaar van Groeten uit Graauw ontvangt. En jij, als dank, natuurlijk ook!

Heb je dat ook wel eens? Dat je een logo, een advertentie of een website ziet waarbij je denkt: "Oef. Dat doet pijn aan mijn ogen."?

Recentelijk overkwam het mij weer. In de lading wekelijkse huis aan huis kranten zag ik tal van logo's en advertenties voorbij komen die mijn toets der kritiek (natuurlijk is dit subjectief) niet konden doorstaan.  Van veel van de logo's, advertenties en websites straalt af dat er een grote hoeveelheid spreekwoordelijke huis- tuin- en keukenvlijt in is gestoken. Daar is niets mis mee, iedereen moet doen wat hij/zij leuk vindt, maar je ziet al te vaak dat men niet echt een grafisch oog heeft. En in een (commerciële) wereld waar alles draait om als bedrijf in positieve zin op te vallen is het jammer dat er vaak, ondanks de goede bedoelingen van de maker(s), het tegengestelde wordt bereikt.

Natuurlijk zijn er voorbeelden van huis- tuin- en keukenvlijt die wel goed zijn uitgepakt. Iedereen kent het beeldmerk van Nike, maar ken je ook de ontstaansgeschiedenis ervan? In 1971 werd de studente grafische vormgeving Carolyn Davidson door de eigenaar - Phil Knight  - van Nike (dat toen nog Blue Ribbon Sports heette) gevraagd om een logo te ontwerpen voor een nieuwe sportschoen. Carolyn heeft voor het logo 35 Dollar gekregen. Phil Knight zei, vrij vertaald, toen hij het logo zag: "Ik vind het niet mooi, maar ik zal er wel aan gaan wennen." De rest is geschiedenis. Lees hier meer over de ontstaansgeschiedenis (Engelstalig).

Als grafisch vormgever probeer je altijd met je werk de wereld visueel een beetje mooier te maken, althans dat is mijn insteek. Als ik grafische uitingen voorbij zie komen waarvan ik denk  "Dat kan beter!", vraag ik me op hetzelfde moment direct af of ik met zo'n bedrijf contact op zou moeten nemen? Die vraag vind ik moeilijk te beantwoorden, want wie ben ik om te bepalen of de vormgeving beter kan? Het bedrijf in kwestie is zelf hoogstwaarschijnlijk trots op het logo, advertentie of de website; anders kom je er niet mee naar buiten. Daarom kan ik het me levendig voorstellen dat een bedrijf het onbetamelijk vindt als ik, weliswaar goed beargumenteerd, ga vertellen wat er volgens mij allemaal aan schort en wat er beter kan.

En toch, en toch... Mijn handen jeuken keer op keer. Ik kan me niet voorstellen dat ik de enige ben die hier tegenaan loopt en zich deze vragen stelt. Nu vraag ik jullie, de lezers van dit blog, hoe gaan jullie met zo'n dilemma om? Neem jullie contact op met zo'n bedrijf of niet? En als je contact opneemt met het bedrijf, wat werkt dan voor jou het beste: telefonisch contact, een brief, e-mail of iets anders? Ik ben benieuwd. Je kunt je reacties mailen naar postbus@keizerenco.nl.

Van de Coca Cola's via de mcDonalds tot aan de Keizer & Co's van de wereld, iedereen heeft een huisstijl of zou er een moeten hebben. Althans dat laatste was mijn rotsvaste overtuiging, maar een bezoek afgelopen vrijdag aan het buurtcafé heeft mij aan het twijfelen gebracht.  
 
Wat is een huisstijl?
Een huisstijl omvat in de beperkte definitie minimaal een logo/beeld- of woordmerk, drukwerk, lettertypes die worden gebruikt etc. De grotere bedrijven hebben meestal hun huisstijl vastgelegd in vaak vuistdikke boekwerken. En de hele grote jongens hebben zelfs - in de vorm van een communicatieafdeling - huisstijlbewakers in dienst. Het voordeel van een vastgelegde huisstijl is dat vestigingen van het bedrijf en/of producten wereldwijd er hetzelfde uitzien en zo bijdragen aan de herkenbaarheid van het bedrijf.
 
Orval
Afgelopen vrijdag bracht ik, in goed gezelschap, een bezoek aan het buurtcafé. Daar dronk ik een Belgisch Trappistenbier uit de Ardennen, Orval. Mijn partner zat naar het etiket op de fles te kijken, keek naar het glas en vervolgens naar het bierviltje. "Hé, dat is raar. Zie je dat? Nergens is het lettertype hetzelfde." zei ze. "Verdomd, dat is waar. En zie je dat het visje in het logo ook overal anders is?" antwoordde ik. "Daar zit een leuk artikel voor je blog in, denk je niet?" vroeg ze. Dus vandaag heb ik de website orval.be bezocht en daar kwam ik nog andere verschillende "huisstijl" elementen tegen: een emaille ambassadeursbordje en een gestileerd vormgegeven logo waaruit het visje helemaal is verdwenen. En zoals je op de afbeelding ziet hebben ook die twee uitingen weer verschillende lettertypen.
 
De vraag is nu hoe een bierbrouwerij die met een commerciële opmars bezig is, het zich kan veroorloven om elke commerciële uiting er anders uit te laten zien? Het bierviltje heeft een Art Deco stijl, het lettertype op het glas doet een oude geschiedenis voorkomen terwijl het lettertype op de fles duidelijk maakt dat het merk "pas" sinds 1931 op de markt wordt gebracht. Op het ambassadeursbordje wordt een zwierige letter gebruikt en de letter onder het logo op de website geeft het geheel een moderne uitstraling. Is het de authenticiteit van het merk? Is het het soort product, Trappistenbier? Is het omdat het een merk van een klooster is en we kloosters niet echt met huisstijlen vereenzelvigen? Het spot in ieder geval met alle "huisstijlwetten" en blijkbaar gelden die "wetten" niet voor iedereen. En ook uit kostenoverwegingen is zo'n veelheid aan diverse uitingen niet efficiënt. Maar het werkt blijkbaar. En dat is voor een merk het belangrijkste.
 
Hoewel Orval zich met zijn strategie mij aan het "twijfelen" heeft gebracht, blijf ik in ieder geval, tenzij ik een klooster als klant krijg, opdrachtgevers adviseren om lijn te brengen in hun commerciële uitingen. Noem het een huisstijl als je wilt.  Om op die, efficiënte en kostenbesparende manier, de naams- en/of merkbekendheid te vergroten.

Met ingang van 9 januari 2012 is Keizer & Co mediapartner van Stichting Graauwrock, de organisator van het bekende festival in het Oost-Zeeuws-Vlaamse Graauw. Als mediapartner zullen we een nieuwe visuele identiteit voor de stichting ontwerpen.

Die nieuwe visuele identiteit omvat de website, Facebookpagina en drukwerk. De website graauwrock.nl krijgt een geheel nieuwe, unieke vormgeving die de typische festivalsfeer zal uitstralen. Ook de techniek achter de website wordt vernieuwd. Het uiterlijk van de Facebookpagina wordt in lijn gebracht met de vernieuwde website en ieder jaar zal Keizer & Co alle drukwerk, zoals posters, flyers en advertenties ontwerpen. In de nieuwe visuele identiteit zal het bestaande logo naadloos worden geïntegreerd.

Ik ben heel blij met de samenwerking met Graauwrock. De afgelopen jaren hebben we veel regionale en (internationale) opdrachten uitgevoerd. De intensieve samenwerking met Stichting Graauwrock voelt als een soort van thuiskomen. Het is mooi om onze betrokkenheid bij het dorp nu in te kunnen zetten voor een prachtig evenement als Graauwrock.

Dit jaar zal Graauwrock plaatsvinden op donderdag 17 mei 2012, traditiegetrouw op Hemelvaartsdag. Meer info: www.graauwrock.nl. Zeer binnenkort dus in de nieuwe stijl, ontworpen en (technisch) gerealiseerd door Keizer & Co.

Deze keer aandacht voor twee letteruitgeverijen die een stapje verder gaan. FontFabric en Fontshop zijn bronnen van typografie waar je onder meer gratis lettertypen kunt downloaden.

FontFabric bestaat sinds 2008 en is opgericht door ontwerper Svetoslav Simov. De gratis fonts zijn van een hoge kwaliteit en mogen ook commercieel worden gebruikt. Lees echter altijd de gebruiksvoorwaarden om te zien wat je wel en niet mag doen met het font.

De fonts zijn meestal beschikbaar in één of twee gewichten en fungeren als trekker voor de betaalde fonts die je simpel online kan kopen.

Op de site van FontFabric zijn op dit moment 25 fonts gratis te downloaden.

» fontfabric.com
» facebook.com/Fontfabric

FontShop is opgericht door Erik Spiekermann en Neville Brody in 1989. Spiekermann is een Duitse typograaf en grafisch vormgever. Spiekermann is een toonaangevend ontwerper en heeft diverse internationale onderscheidingen gekregen voor zijn werk. Brody is een "dwarse" Engelse vormgever die zich afzet tegen de gangbare reclame-uitingen. In het begin van zijn carrière ontwierp hij ondermeer platenhoezen voor (punk)labels. Later ontwierp hij opvallende lettertypes als Insignia, Gothic en Blur.

Behalve een aantal gratis  fonts van hoge kwaliteit, is de education sectie op de website een echte aanrader. In deze sectie kun je 12 Engelstalige e-books als pdf downloaden. Ik licht er een paar uit. Meet your type (52 pagina's) is prachtig vormgegeven en biedt een uitgebreide inleiding in de typografie. In Typo Tips (9 pagina's) geeft Spiekermann negen tips over een goede toepassing van letters in ontwerpen. En het boekje Webfonts (10 pagina's) is een aanrader voor iedere webontwerper die mooie typografie in zijn ontwerpen wil gebruiken.

» fontshop.com/freefonts/
» fontshop.com/education/
» facebook.com/FontShop

De SP heeft recentelijk een nieuwe website gelanceerd: 1voorallen.nl. Gisterenavond werd ik via een link op mijn Facebookprikbord geattendeerd op het bestaan ervan. Nieuwsgierig als ik ben, bezocht ik die site. En wat ik zag stemde mij niet vrolijk.

Direct bij het openen van de pagina word je geconfronteerd met een pop-up met een fel gele rand, een rode 1 en een grote rode knop. Nog voordat je ook maar de kans hebt gekregen om je te verdiepen in wat de site te bieden heeft, word je middels de rode knop opgeroepen om een manifest te tekenen. Welk manifest? Als je naar het filmpje van Emile Roemer kijkt, dat prominent in de pop-up aanwezig is, word je ook niets wijzer wat betreft het manifest. Daar spreekt hij niet over.

Nu komt een pop-up bij het openen van een webpagina opdringerig over, maar soms is er uit communicatie overwegingen iets voor te zeggen om dat instrument in te zetten. In dit geval voegt het echter niets toe. Het filmpje van Roemer had makkelijk in de pagina geïntegreerd kunnen worden, samen met een uitleg over wat het manifest is. De gekozen methode is wat mij betreft niet gebruiksvriendelijk.

Bij iets dat 1 voor allen heet stel ik mij een warme omgeving voor. Een plaats waar je je thuis en gewaardeerd voelt. Met dat in het achterhoofd kom je op de site van een koude kermis thuis. De site schreeuwt je in fel geel en fel rood toe. De uitstraling van de site is precies tegenovergesteld aan dat wat je van zo'n ideëel initiatief zou verwachten.

De site heeft een koele, zeg eigenlijk maar gerust een koude uitstraling. De topfoto's zijn voorzien van een geel vlak met een verloop zoals je dat in de begindagen van internet veelvuldig zag. Het overvloedig gebruik van het felle geel maakt ook onrustig. Wat ook niet bijdraagt aan een rustig beeld is de typografie van de openingspagina. Het eerste blok met de kop "Teken het manifest" heeft een andere lettergrootte en een verschillende regelhoogte ten opzichte van het nieuwsbericht dat er pal onder staat. Dat geeft een rommelig beeld.

De SP stond (staat) bekend om zijn goede, doeltreffende vormgeving. De logica van de vormgeving in deze actiesite ontgaat mij volkomen. De kleuren, de rommelige typografie, de steeds weer terugkomende pop-up (klik maar op een subpagina op de 1 aan de bovenkant van de pagina en je wordt weer geconfronteerd met de pop-up), alles aan deze site is er op gericht om de bezoeker zo snel mogelijk weg te jagen. Terwijl de thematiek, 1 voor allen, juist zou moeten uitnodigen om zolang mogelijk op de site te blijven. Van de SP had ik beter verwacht.

Hoe anders pakt Benetton het aan met de nieuwe Unhate campagne. Geheel toevallig kwam ik gisteren op die site terecht. Ik heb niets met dat kledingmerk maar in de regel zijn de campagnes die door het bedrijf worden gelanceerd mooi verzorgd. Zo ook deze.

Het eerste dat je ziet als je de speciale site opent, is een rustig, evenwichtig beeld. Je ziet een grijze topbalk met een uitgebalanceerd letterbeeld. Gevolgd door een witruimte en daaronder een grote foto die direct het doel van de campagne duidelijk maakt. Gevolgd door een witte balk met daarin  links naar social media. Daaronder staan zes blokken die uitnodigen om verder te klikken. Helemaal onderaan staat een blok met links naar de normale Benetton onderdelen.

De pagina's met tekst hebben een indeling van twee kolommen, dat geeft een rustig beeld. Maar de tint van de lichtgrijze letters had wel wat donkerder gemogen. De keuze voor groene links - groen is de kleur van Benetton - begrijp ik. Maar in de context van de vormgeving vind ik het een te groot contrast met de normale tekst. Het blauwe blok met de twitterberichten vloekt, naar mijn mening, ronduit met het groen. Dit zijn voor mij het enige minpuntjes binnen de vormgeving.

In het algemeen vind ik de site nergens opdringerig. De toegepaste vormgeving omarmt als het ware de bezoeker en nodigt uit om een lange tijd op de site door te brengen. Net als de SP staat ook Benetton in een traditie van mooie en doeltreffende vormgeving. De campagnesite Unhate is hier geen uitzondering op.
 

Recent viel mijn oog op dit artikel in de PZC. In het artikel is een presentatie te zien over een nieuw initiatief met betrekking tot liften in Zeeuws-Vlaanderen. Vandaag had ik even tijd om dit artikel over het moderne liften te lezen en naar aanleiding daarvan heb ik de website zeeuwsvlaamsliften.nl bezocht.

Rabobank, de woningcorporatie Woongoed en het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer zijn de initiatiefnemers van de website. Op de site wil men mensen die een lift met de auto aanbieden en lifters samenbrengen. Het wordt een moderne manier van liften genoemd, ik noem het liever apart.

Afgelopen weekend ben ik in Londen geweest. Zoals iedereen weet moet je in Groot-Brittanië links rijden en rijden we in Nederland aan de rechterkant van de weg. In Britse auto's zit  het stuur aan de rechterkant en in Europese auto's aan de linkerkant.

Toen ik afgelopen vrijdag uit Zeeuws-Vlaanderen richting Engeland vertrok moest ik gewoon rechts rijden. Maar dat is blijkbaar van het ene moment op het andere veranderd: volgens de foto's op de lifterssite rijden we in Zeeuws-Vlaanderen in Britse auto's (foto aan de bovenkant op iedere pagina) en aan de linkerkant van de weg (zie deze pagina). Maar er is nog meer in Zeeuws-Vlaanderen anders geworden. In plaats van uitgestrekte polderlandschappen blijk ik ineens in een streek te wonen waar dorpen op heuvels liggen (zie hier) en de wegen zich leeg en loom door een heuvelachtig landschap slingeren (zie hier). Ik wist dat we in een "landje apart" wonen, maar zo apart?

Is Zeeuws-Vlaanderen onderdeel geworden van Groot-Brittanië, of hebben we ons onafhankelijk verklaard? Niets van dat al. Wat hier aan de hand is, is dat er onnadenkend (gratis?) stockfoto's op de site zijn gebruikt waarbij het niemand - niet bij de opdrachtgevers en niet bij de ontwerper - is opgevallen dat de afbeeldingen niet overeenkomen met de werkelijkheid. Volgens mij had het voor de hand gelegen om een fotograaf op pad te sturen om typische Zeeuws-Vlaamse plaatjes te schieten in plaats van on-Nederlandse foto's te gebruiken.

Ook naar de teksten zou nog eens kritisch mogen worden gekeken. Er zitten onder andere tal van inconsequenties in. Zo wordt op de ene pagina het foutieve kanaalzone gebruikt en op de andere pagina het correcte Kanaalzone. En op de ene pagina wordt men met u en op de andere pagina met je aangesproken. Ook aan het algehele tekstbeeld schort nog wel het een en ander.

Foto's van Zeeuws-Vlaanderen en betere teksten zouden volgens mijn bescheiden mening het, overigens lovenswaardige, initiatief een veel aantrekkelijker uitstraling en een grotere kans op succes geven.

Iedere vormgever loopt er vroeg of laat tegenaan. Voor een opdracht om een folder of brochure te maken krijg je een Microsoft Word document aangeleverd met foto's.

Word schaalt de foto's en past de resolutie van de beelden aan. Voor je publicatie heb je echter de foto's met de orginele resolutie en afmeting nodig. Wat nu? Hieronder geef staan vier tips om dit probleem op te lossen.

Tip 1
Open het Word document en sla het op als een webpagina: ga naar bestand (file) en kies opslaan als webpagina (save as webpage). Word maakt tijdens het opslaan een map met de orginele afbeeldingen aan.

Tip 2
Open het Word document en bewaar het als een pdf (op een Mac: cmd + p, in het printvenster pdf kiezen). Sleep vervolgens de gemaakte pdf op het Photoshop symbool en kies in het pdf-importvenster om de pdf als losse afbeeldingen te importeren.

Tip 3
Vraag je klant om de originele foto's.

Tip 4
Kopieer de foto. Maak nieuw document in Photoshop en plak. Klaar.